Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet bedelinin üzerine eklenen bir tüketim vergisidir. 2026’da Türkiye’de genel oran %20, indirimli oranlar %10 ve %1’dir. Hesabın tek doğru yolu, vergiyi her zaman KDV hariç tutar üzerinden hesaplamaktır. Rafta “KDV dahil” yazan fiyattan düz yüzde almak, vergiyi şişirir.
KDV hariçten dahile: Dahil = Hariç × (1 + oran)
KDV dahilden hariçe: Hariç = Dahil ÷ (1 + oran)
KDV tutarı = Dahil − Hariç
Çalışılmış örnekler
KDV hariç 3.450 ₺’lik bir hizmet, genel oran olan %20 ile faturalandığında KDV 3.450 × 0,20 = 690 ₺, KDV dahil toplam 4.140 ₺ olur. Tersine, rafta “KDV dahil 4.140 ₺” yazan ürünün hariç tutarı 4.140 ÷ 1,20 = 3.450 ₺’dir. Sık yapılan hata, dahil fiyatın yüzde 20’sini almak ve KDV’yi 828 ₺ sanmaktır; bu hem vergiyi hem hariç tutarı yanlış gösterir.
İndirimli orana bir örnek: KDV dahil 550 ₺ ve %10 uygulanan bir kalemde hariç tutar 550 ÷ 1,10 = 500 ₺, KDV 50 ₺’dir. %1’lik bir temel gıda kaleminde dahil 101 ₺, hariç 100 ₺ ve KDV 1 ₺ eder. Aynı mantık özel bir oran için de geçerlidir: hariç tutarı (1 + oran) ile çarpar veya dahil tutarı bu çarpana bölersiniz. Sitedeki KDV hesaplama aracı aynı tutarı %1, %10 ve %20 ile yan yana gösterir; “Diğer” ile özel bir oranı da deneyebilirsiniz.
Dahil fiyattan neden düz yüzde alınmaz?
KDV dahil 1.000 ₺ ve %20 için doğru hariç tutar 1.000 ÷ 1,20 = 833,33 ₺, KDV 166,67 ₺’dir. 1.000 × %20 = 200 ₺ demek, vergiyi hariç tutarmış gibi davranır ve yanlıştır. Aklınızda tutmanız gereken kısa kural şudur: yüzde, her zaman vergi hariç bedelin üzerinedir; etiket dahilse önce bölün, sonra farkı alın.
İskonto, tevkifat ve oran seçimi
İskonto varsa önce KDV hariç bedel düşülür, KDV sonra eklenir. “Dahil fiyatın yüzde 20’si indirim, bir de yüzde 20 KDV” diye karıştırmak sonucu bozar. Bazı hizmetlerde KDV’nin bir kısmını alıcı beyan eder (tevkifat); bu durumda satıcının tahsil edeceği vergi ile faturanın toplamı değişir. KDV aracı tevkifatlı tutarı ayrıca hesaplamaz; o işlem için sitedeki tevkifat aracına bakın. Aynı mağazada farklı ürünler farklı oranlara tabi olabilir. Faturadaki satır oranını esas alın; genel %20 her kalem için geçerli değildir.
Kuruş yuvarlaması resmi belgelerde küçük farklar doğurabilir. Araç iki ondalıkla çalışır. İhracat veya istisnalı işlemlerde eklenecek vergi 0 olabilir; bu hâller genel hesabın dışındadır.
Yaygın hatalar
- Dahil fiyattan düz yüzde almak: Tutarı (1 + oran) ile bölmeden %20’sini almak KDV’yi şişirir.
- Yanlış oran seçmek: Gıda, kitap, konaklama veya sağlık gibi kalemlerde indirimli oran olabilir. Faturadaki oranı kullanın.
- İskontoyu yanlış yerde uygulamak: Önce hariç bedel, sonra KDV.
- Tevkifatı yok saymak: Kısmi tevkifatlı hizmetlerde alıcının beyan edeceği kısım ayrıdır.
- Oranların hiç değişmeyeceğini sanmak: KDV oranları Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir. 2026’daki genel görünüm %20, %10 ve %1’dir; sektörünüze özgü geçici veya istisnai oran varsa GİB duyurusunu kontrol edin.
Bu hesap, faturanın nasıl okunacağını ve teklifleri aynı dile çevirmeyi kolaylaştırır. Resmi beyan, iade veya tevkifat için yasal kayıtlarınız ve mali müşaviriniz esastır. Araç ve bu rehber bir fatura veya beyanname yerine geçmez.
Teklifi ve faturayı aynı dilde okumak
İki tedarikçiden biri “12.000 ₺ + KDV”, diğeri “14.400 ₺ KDV dahil” yazmış olabilir. İlk teklif %20 ile 14.400 ₺’ye çıkar; görünürde farklı olan bu iki rakam aslında aynıdır. Karşılaştırmayı her zaman ya her ikisini hariç, ya her ikisini dahil tutarak yapın. Yazılı teklifte oranın %20 mi, %10 mu olduğu da açık olmalıdır. Konaklama, bazı gıda kalemleri veya kitap gibi indirimli orana tabi işlerde genel %20’yi varsaymak, bütçeyi şişirir. Hangi kalemin hangi oranda olduğu, faturanın satırında ve yürürlükteki karar listesinde görünür; bu rehber oranları icat etmez, hesabın aritmetiğini anlatır.
Aylık KDV beyanında indirilecek ve hesaplanan KDV ayrı işler. Bu araç tek bir tutarın dahil-hariç dönüşümünü yapar; dönem beyannamesi, tevkifat veya iade için muhasebe kaydı gerekir. 2026’da kısmi tevkifatın uygulanabilmesi için bazı hizmetlerde KDV dahil tutarın belirli bir sınırı (sitedeki tevkifat aracında 12.000 ₺) aşması aranır. Küçük bir faturada tevkifat beklerken uygulanmaması, bu eşikten kaynaklanabilir. Şüphede faturanın tevkifat satırına ve mali müşavirinize bakın.
Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişebilir. 2026’daki genel görünüm %20, %10 ve %1 olsa da, geçici bir özel oran veya istisna sektörünüze özgü olabilir. Hesabı yapmadan önce faturadaki veya teklifteki oranı yazmak, ezber %20’den her zaman daha güvenlidir. Sitedeki araç bu oranı değiştirmenize ve üç standart oranı yan yana görmenize izin verir.
Sıkça sorulan sorular
KDV dahil 1.000 ₺’nin içindeki vergi neden 200 ₺ değil?
%20 için dahil tutar 1,20’ye bölünür: 1.000 ÷ 1,20 = 833,33 ₺ hariç, KDV 166,67 ₺’dir. 1.000 × %20 = 200 ₺, hariç tutara oran uygulanmış gibi davranır ve yanlıştır.
2026’da KDV oranları nedir?
Genel oran %20, indirimli oranlar %10 ve %1’dir. Hangi kaleme hangisinin uygulanacağı faturadaki satır ve mevzuata bakılarak anlaşılır. Oranlar zaman içinde değişebilir.
İhracat veya istisnalı işlemlerde araç kullanılır mı?
KDV istisnası veya %0 uygulanan işlemlerde eklenecek vergi 0’dır. Araç genel hesap içindir; istisna belgesi ve özel usuller için mevzuata bakın.
Tevkifat bu hesaba dahil mi?
Hayır. Bu rehber ve KDV aracı, vergiyi hariç veya dahil tutardan ayırır. Kısmi tevkifat için sitedeki tevkifat hesaplama aracı kullanılır.
İskonto varsa sıra nedir?
Önce KDV hariç bedel üzerinden iskonto yapılır, KDV sonra eklenir. Dahil fiyat üzerinden ‘indirim + KDV’ karıştırmak sonucu bozar.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Resmi işlem, beyan, sözleşme veya ödeme için ilgili mevzuat, evrak ve gerektiğinde uzman görüşü esastır. Oran ve tavanlar zaman içinde değişebilir; bu yazı Kasım 2026 itibarıyla sitedeki hesaplama araçlarıyla aynı değerleri kullanır.