Not Ortalaması Hesaplama (GANO ve Lise)

Üniversite GANO nasıl hesaplanır?

Gano (genel ağırlıklı not ortalaması), her dersin kredisinin harf notu katsayısıyla çarpılıp toplanması ve toplam krediye bölünmesiyle bulunur. Türkiye'de yaygın YÖK 4,00 skalası şöyledir:

GANO = Σ (kredi × katsayı) ÷ Σ kredi

• AA = 4,00 (genellikle 90–100)
• BA = 3,50 (85–89)
• BB = 3,00 (80–84)
• CB = 2,50 (75–79)
• CC = 2,00 (70–74)
• DC = 1,50 (65–69)
• DD = 1,00 (60–64)
• FD = 0,50 (50–59)
• FF = 0,00 (0–49)

Örnek: 6 kredilik AA, 4 kredilik BB ve 2 kredilik CC dersinin GANO'su (6×4 + 4×3 + 2×2) ÷ 12 = 3,33'tür.

Lise ağırlıklı not ortalaması nasıl hesaplanır?

MEB uygulamasında yıl sonu başarı puanı, derslerin haftalık saati ile 100'lük sistemdeki notunun çarpılıp toplam haftalık saate bölünmesiyle bulunur.

Ağırlıklı ortalama = Σ (haftalık saat × not) ÷ Σ saat

Örneğin 6 saat matematik 80, 4 saat fizik 90 ise ortalama (6×80 + 4×90) ÷ 10 = 84,00'tür. Okul türü, seçmeli dersler ve proje notları resmi transkriptte ek kurallara tabi olabilir.

Çalışılmış örnekler

Üniversitede dönem dersleriniz 6 kredi AA, 4 kredi BA, 3 kredi CB ve 2 kredi FF olsun. Ağırlıklı toplam (6×4,00) + (4×3,50) + (3×2,50) + (2×0,00) = 24 + 14 + 7,5 + 0 = 45,5; toplam kredi 15, GANO = 45,5 ÷ 15 = 3,03’tür. FF’nin kredisi paydaya dahildir; başarısız dersi listeden silmek ortalamayı gerçekçi olmayan biçimde yükseltir. Aynı dersi sonraki dönem CC ile verseniz, birçok üniversitede yeni not eskiye yâr olur; ancak resmî kural kurum yönetmeliğine göre değişir, bu araç girdiğiniz listeyi olduğu gibi ortalar.

Lise örneği: 6 saat matematik 72, 5 saat edebiyat 88, 4 saat fizik 81, 2 saat tarih 90. Toplam (6×72) + (5×88) + (4×81) + (2×90) = 432 + 440 + 324 + 180 = 1.376; toplam 17 saat, ağırlıklı ortalama 1.376 ÷ 17 = 80,94’tür. Haftalık saati yüksek olan ders (matematik) ortalamayı daha çok çeker; bu yüzden yalnızca “bütün notların aritmetik ortası” diploma puanını vermez.

Yaygın hatalar

• Kredileri eşitlemek: 2 kredilik bir AA ile 6 kredilik bir AA aynı etkiyi yapmaz. GANO krediyle ağırlıklandırılır.
• AGNO ile GANO’yu karıştırmak: AGNO çoğu yerde dönem, GANO genel ortalamadır. Genel ortalama için önceki dönem derslerini de ekleyin.
• Harf skalasını evrensel sanmak: AA–FF ve 4,00 katsayıları yaygındır; bazı kurumlar farklı tablo kullanır. Kendi yönergenizi kontrol edin.
• Lisede saatsiz ortalama almak: MEB yıl sonu başarı puanında haftalık saat çarpan olarak girer.
• 100’lük karşılığı resmi transkript sanmak: Üniversite modundaki 100’lük değer, 4’lük notun orantılı bir yaklaşık gösterimidir; her üniversitenin dönüşüm tablosu farklı olabilir.

Mezuniyet, yatay geçiş, burs ve diploma derecesi kurumunuzun resmi transkriptine tabidir. Bu araç, elinizdeki ders listesiyle şeffaf bir ön hesap sunar.

Tek bir ders ortalamayı ne kadar kaydırır?

Toplam 30 kredi ve 3,20 GANO’su olan bir öğrencinin 5 kredilik yeni dersi FF olursa yeni ortalama (3,20×30 + 0) ÷ 35 = 2,74’e iner. Aynı ders AA ile alınsaydı (96 + 20) ÷ 35 = 3,31 olurdu. Kredisi yüksek derslerin “kaldıraç” etkisi bu yüzden büyüktür. Mezuniyet barajına, yatay geçiş veya yüksek lisans başvurusuna yakınsınız, düşük kredili bir seçmeli dersle risk almak ile 6 kredilik bir zor dersten kalmak aynı şey değildir. Listeyi araçta doldurup “ya bu ders FF olursa” diye denemek, dönem başlamadan önce gerçekçi bir tablo verir.

Sıkça sorulan sorular