Tahmini doğum tarihi nasıl hesaplanır?
En yaygın yöntem Naegele kuralıdır. 28 günlük bir döngüde tahmini doğum tarihi, son adet tarihinin (SAT) ilk gününden itibaren 280 gün (40 hafta) sonradır. Bu, pratikte SAT'a 1 yıl eklenip 3 ay çıkarılması ve 7 gün eklenmesiyle aynıdır.
Doğum tarihi = SAT + 280 gün + (döngü süresi − 28)
Döngü 28 günden uzunsa yumurtlama daha geç olur ve doğum tarihi o kadar gün ileri kayar; kısa döngüde ise öne çekilir. Örneğin SAT 1 Şubat 2026 ve 28 günlük döngüde tahmini doğum tarihi 8 Kasım 2026'dır.
Gebelik haftası, trimester ve döllenme penceresi
Klinik gebelik yaşı SAT'tan itibaren sayılır (döllenmeden değil). 89 gün geçmişse gebelik yaşı 12 hafta 5 gündür. Üç dönem (trimester) yaygın olarak şöyle ayrılır:
- 1. trimester: 0 – 13 hafta 6 gün
- 2. trimester: 14 – 27 hafta 6 gün
- 3. trimester: 28. haftadan doğuma kadar
Tahmini döllenme, döngünün 14. gününden geriye doğru (SAT + döngü − 14) alınır. Doğurgan pencere, bu tarihten 5 gün önce başlayıp 1 gün sonrasına kadar sürer. Ultrason, özellikle ilk trimesterde, bu tarihlerden daha kesin olabilir.
Çalışılmış örnek
Son adetin ilk günü 1 Şubat 2026, döngü 28 gün olsun. Naegele kuralıyla tahmini doğum tarihi 1 Şubat + 280 gün = 8 Kasım 2026’dır. 1 Mayıs 2026’da gebelik yaşı 89 gün, yani 12 hafta 5 gündür ve 1. trimesterededir. Tahmini döllenme 15 Şubat, doğurgan pencere 10–16 Şubat aralığıdır. Döngü 30 gün olsaydı doğum tarihi iki gün ileri, 10 Kasım 2026’ya kayardı; çünkü yumurtlama gecikir.
Klinik pratikte “40 hafta” SAT’tan sayılır, döllenmeden değil. Döllenme genellikle SAT’tan yaklaşık iki hafta sonra olduğu için gerçek embriyonik yaş, gebelik yaşından yaklaşık 14 gün kısadır. Bu gelenek, ölçümlerin ve takip takviminin ortak bir başlangıç noktasında birleşmesi içindir. İlk trimester ultrasonu, özellikle baş-popo mesafesi (CRL) ile, SAT tarihinden daha kesin bir tahmin verebilir ve hekim tahmini doğum tarihini buna göre güncelleyebilir.
Yaygın hatalar
- Döllenme gününden 40 hafta saymak: Bu, doğum tarihini yaklaşık iki hafta ileri atar. Klinik sayım SAT ile başlar.
- Düzensiz döngüde kuralı kesin sanmak: Döngü 21–35 gün dışında dalgalanıyorsa veya son adet tarihi belirsizse Naegele sapabilir. Ultrason daha güvenilir olur.
- Tüp bebek veya aşılama tarihini yok saymak: Yardımcı üreme tekniklerinde transfer veya inseminasyon tarihi ayrı bir hesapla daha doğru sonuç verir; bu araç klasik SAT yöntemidir.
- Tahmini günü kesin doğum günü sanmak: Sağlıklı gebeliklerin önemli bir kısmı tahmini tarihten bir-iki hafta önce veya sonra sonuçlanır.
- Rahatsızlık belirtilerini ertelemek: Ağrı, kanama, su gelmesi veya şiddetli bulantıda hesap değil, acil sağlık kuruluşu esastır.
Araç bir ön tahmindir; gebelik takibi, tarama testleri ve doğum planı hekim ve ebe bakımının yerini tutmaz. Şüphede mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Sıkça sorulan sorular
Naegele kuralı nedir?
Son adet tarihinin ilk gününe 280 gün ekleyerek tahmini doğum tarihini bulan klasik yöntemdir. Döngü 28 günden farklıysa fark kadar gün eklenir veya çıkarılır.
Gebelik haftası neden SAT'tan sayılır?
Klinik pratikte gebelik, döllenme gününden değil son adetin ilk gününden itibaren 40 hafta kabul edilir. Döllenme genellikle bundan yaklaşık 2 hafta sonradır.
Doğum tam bu günde mi olur?
Hayır. Tahmini tarihtir. Doğumlar sıklıkla bu tarihten bir-iki hafta önce veya sonra gerçekleşir. Asıl takip için hekiminiz ve ultrason ölçümü esas alınır.
Döngüm düzensizse hesap doğru olur mu?
Düzensiz döngüde SAT yöntemi sapabilir. Bu durumda hekimin erken dönem ultrasonu daha güvenilir bir tarih verir.
Ultrason tarihi ile bu hesabın tarihi farklıysa hangisi geçerli?
Takipte genellikle erken dönem ultrasonu esas alınır, özellikle SAT belirsizse veya fark birkaç günden büyükse. Kararı izleyen hekim verir; bu araç SAT yönteminin tahminini gösterir.
İkiz gebelikte doğum tarihi aynı mı hesaplanır?
Başlangıç tarihi benzer bulunabilir ama ikiz gebelikler genellikle daha erken doğumla sonuçlanır ve takip protokolü farklıdır. Bu araç tekil gebelik için klasik Naegele tahminidir.