Kredi taksiti nasıl hesaplanır?
Bankalar tüketici kredilerinde eşit taksitli (anüite) ödeme yöntemini kullanır. Bu yöntemde her ay aynı tutarı ödersiniz; ancak ilk taksitlerde faizin payı yüksek, anaparanın payı düşüktür. Vade ilerledikçe kalan borç azaldığı için faiz azalır, anapara payı artar.
Taksit = Tutar × r ÷ (1 − (1 + r)−n)
r = aylık faiz × (1 + KKDF + BSMV), n = vade (ay)
İhtiyaç ve taşıt kredilerinde, ödenen her faiz tutarı üzerinden %15 KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) ve %15 BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) alınır. Bu nedenle %3,50 aylık faizli bir ihtiyaç kredisinin fiili maliyeti aylık %4,55 olur. Konut kredileri bireyler için KKDF ve BSMV'den muaftır.
Hesaplamayı yorumlarken
- Toplam geri ödeme, vade boyunca ödeyeceğiniz tüm taksitlerin toplamıdır.
- Yıllık bileşik maliyet, aylık maliyetin 12 ay boyunca bileşik olarak büyümesiyle bulunur ve farklı vadeleri karşılaştırmayı kolaylaştırır.
- Bankalar ayrıca tahsis ücreti (en fazla kredi tutarının binde 5'i) ve hayat sigortası talep edebilir. Bu masraflar hesaba dahil değildir.
Farklı bankaların tekliflerini karşılaştırırken yalnızca faiz oranına değil, toplam geri ödeme tutarına ve yıllık maliyet oranına bakmanız daha doğru sonuç verir.
Çalışılmış bir örnek: ihtiyaç kredisi
250.000 ₺ tutarında, aylık %2,99 faizli ve 24 ay vadeli bir ihtiyaç kredisi düşünelim. Konut kredisi olmadığı için KKDF ve BSMV uygulanır; bu durumda taksit hesabında kullanılan fiili faiz 2,99 × 1,30 = %3,887 olur. Anüite formülüyle aylık taksit yaklaşık 16.147 ₺, vade sonunda toplam geri ödeme ise yaklaşık 387.500 ₺ civarındadır. Bunun içinde anapara 250.000 ₺, kalanı faiz ve vergidir. Aynı tutar ve vade bir konut kredisinde, vergiler olmadığı için taksit ve toplam maliyet daha düşük çıkar. Bu farkı araçta “Konut” ve “İhtiyaç” seçeneklerini değiştirerek anında görebilirsiniz.
İlk taksitlerde ödediğiniz tutarın çoğu faizdir; anapara payı vadeye doğru artar. Bu yüzden krediyi ilk altı ayda kapatırsanız, ödediğiniz toplamın beklediğinizden daha büyük bir kısmının faiz ve vergi olduğunu görürsünüz. Ödeme planındaki “Kalan anapara” sütunu, o ay itibarıyla erken kapatmada esas alınacak tutarı gösterir.
Yıllık faiz ile aylık faiz nasıl çevrilir?
Bankalar tüketici kredisinde genellikle aylık akdi faiz açıklar. Elinizde yalnızca yıllık oran varsa, tüketici kredilerinde yaygın pratik yıllık oranı 12’ye bölmektir; örneğin yıllık %36 yaklaşık aylık %3 demektir. Bu, bileşik dönüşümden (12. kök) biraz farklıdır. Karşılaştırma yaparken her bankanın aynı tür oranı (aylık akdi faiz mi, yıllık maliyet oranı mı) verdiğinden emin olun. Bu araçtaki “yıllık bileşik maliyet”, girdiğiniz aylık oranın 12 ay boyunca bileşik büyümesini gösterir ve farklı vadeleri kıyaslamayı kolaylaştırır.
Yaygın hatalar
- Yıllık faizi aylık gibi yazmak: %36’yı “36” diye girerseniz taksit gerçekçi olmayan biçimde şişer. Aylık oran çoğu ihtiyaç kredisinde yüzde 2 ile 5 arasındadır.
- Konut ile ihtiyaç vergisini karıştırmak: Bireysel konut kredisinde KKDF ve BSMV yoktur; ihtiyaç ve taşıt kredisinde faiz üzerinden %15 + %15 alınır.
- Yalnızca taksite bakmak: Düşük taksitli uzun vade, toplamda daha çok faiz ödetebilir. Karar verirken toplam geri ödemeye ve yıllık maliyete birlikte bakın.
- Tahsis ücreti ve sigortayı unutmak: Banka, kredi tutarının en fazla binde 5’i kadar tahsis ücreti ve hayat sigortası isteyebilir. Bunlar bu hesabın dışındadır; teklif formunda ayrıca görünür.
- İlk taksit gününü yok saymak: Bankanın ilk taksit tarihi gün sayısına göre birkaç lira fark çıkması normaldir. Kesin plan için bankanın dökümünü esas alın.
Sonucu nasıl kullanmalısınız?
Hesap, farklı vade ve faiz kombinasyonlarını saniyeler içinde denemeniz içindir. “En uygun” teklif, yalnızca en düşük faiz değil; toplam geri ödemesi, masrafları ve sizin aylık bütçenize oturan taksiti olan tekliftir. İmza atmadan önce sözleşmedeki akdi faiz, yıllık maliyet oranı, masraf kalemleri ve erken ödeme koşullarını yazılı olarak kontrol edin. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; kredi tahsisi bankanın değerlendirmesine bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
KKDF ve BSMV nedir, hangi kredilerde alınır?
KKDF %15 oranında bir fon kesintisi, BSMV ise %15 oranında bir vergidir. Her ikisi de ödenen faiz tutarı üzerinden hesaplanır. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde uygulanır, bireysel konut kredilerinde uygulanmaz.
Aylık faiz %3,5 ise gerçek maliyet nedir?
İhtiyaç kredisinde KKDF ve BSMV eklenince aylık maliyet %3,5 × 1,30 = %4,55 olur. Konut kredisinde vergi olmadığı için maliyet %3,5 olarak kalır.
Erken kapatırsam ne kadar öderim?
Kalan anapara tutarını ödeme planındaki “Kalan anapara” sütununda görebilirsiniz. Tüketici kredilerinde erken ödemede o tarihten sonraki faiz ve vergiler alınmaz; sabit faizli kredilerde banka en fazla %2 erken ödeme ücreti alabilir.
Hesaplanan taksit bankanınkiyle neden birkaç lira farklı?
Bankalar ilk taksit tarihinin gün sayısına, tahsis ücretine ve kuruş yuvarlamasına göre küçük farklar oluşturabilir. Kesin tutar için bankanın sunduğu ödeme planını esas alın.
Yıllık faizi aylık orana nasıl çeviririm?
Tüketici kredilerinde pratikte yıllık akdi faiz 12’ye bölünerek aylık yaklaşık orana dönüştürülür. Yıllık %36 için araçta 3 yazmanız gerekir. Bileşik dönüşüm biraz daha farklı bir sonuç verir; kesin karşılaştırma için bankanın açıkladığı aylık akdi faizi kullanın.
Ödeme planındaki faiz neden ilk aylarda daha yüksek?
Eşit taksitli yöntemde her ay aynı tutar ödenir ama faiz, o ayki kalan anapara üzerinden işler. Borç başta yüksek olduğu için faizin payı büyüktür; anapara düştükçe faiz azalır, taksit içindeki anapara payı artar.